سنجش تراکم استخوان

در واقع نوعی تصویربرداری به کمک دوز پایین اشعه ایکس است که هدف از انجام آن، سنجش چگالی و میزان سفتی استخوان‌ها است.
تست تراکم استخوان یا دانسیتومتری توسط بهترین تجهیزات در مرکز تصویربرداری دکتر صوفی افشار انجام می‎شود.
سنجش تراکم استخوان برای تشخیص بیماری، شروع درمان، تشخیص علت شکستگی استخوان و… کاربرد دارد.
میزان دقت در این نوع تصویربرداری، به نوع دستگاه‏ها، نحوه انجام و تخصص رادیولوژیست وابسته است و به همین علت بهتر است برای بدست آمدن نتیجه دقیق، به یک مرکز معتبر مراجعه کنید که از دستگاه‌های پیشرفته برای تصویربرداری استفاده می کند.

۷ کاربرد سنجش تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان در کرج یک نوع تصویربرداری از استخوان‌ها است که به کمک این تصاویر می‌توان اطلاعات دقیقی از میزان تراکم استخوان، چگالی، بیماری‎ها و بهترین روش درمان را بدست آورد.
این روش غیر تهاجمی بوده و چون از دوز بسیار پایین اشعه ایکس استفاده می‎شود، هیچ ضرری برای بدن ندارد.
​​​​​​​بطور کلی از این روش برای بررسی موارد زیر استفاده می ‎شود:
بررسی تراکم استخوان در افراد سالمند
بررسی تراکم استخوان در افرادی که دارای سابقه پوکی استخوان ژنتیکی هستند.
بررسی احتمال شکستگی استخوان‎ها بر اثر پوکی استخوان
بررسی میزان تراکم استخوان‏ها در خانم‏هایی که مبتلا به یائسگی زودرس شده‎اند
بررسی تراکم استخوان در افرادی که استخوان بندی ظریفی دارند.
بررسی میزان تراکم استخوان برای شروع درمان‏هایی مثل برطرف کردن قوز کمر و….
بررسی علت تغییر ساختار استخوانهای بدن در افرادی که سابقه مصرف کورتون دارند.​​​​​​​

۵ مرحله سنجش تراکم استخوان​​​​​​​

فارق از سن و جنس، گاهی پزشک برای بررسی دقیق میزان تراکم استخوان در برخی از افراد، سنجش تراکم استخوان را تجویز می‎کند. اطلاعات بدست آمده از این روش باید خیلی دقیق باشند تا پزشک به درستی بتواند بیماری را تشخیص داده و درمان موثر را آغاز کند.
یکی از روش‏های رایج و بسیار دقیق تست تراکم استخوان،  دگزا ( DEXA) است.
این روش بیشتر در مراکز معتبر سنجش تراکم استخوان در کرج (مرکز تصویربرداری پارس) انجام می‌شود.
در روش دگزا به جای تاباندن اشعه ایکس از یک طرف، اشعه ایکس از دو جهت به استخوان تابانده می‎شود.
تابش اشعه ایکس از دو جهت باعث شده که اطلاعات دقیق‎تری از میزان تراکم استخوان‏ها به ما می‏دهد. برای بررسی میزان تراکم استخوان‏ها، تست آن به صورت زیر انجام می‎گیرد:
1.بیمار بر روی تخت دراز می‎کشد
2.دستگاه سنجش تراکم استخوان بر روی قسمت مورد نظر قرار می‏گیرد.
3.اشعه ایکس به بدن بیمار تابانده می‏شود( مقداری از اشعه ایکس تابیده شده جذب بدن شده و مقداری دیگر جذب استخوان‏ها 4.میشود، برای تفسیر این اشعهها، هرچه اشعه ایکس بیشتر جذب استخوانها شده باشد، یعنی تراکم استخوان بیشتر است).
میزان اشعه ایکس توسط کامپیوتر ثبت و پردازش می‎شود.
5.اطلاعات پردازش شده به رایانه فرستاده می‎شوند و تصاویر تست تراکم استخوان، بدست می آیند.​​​​​​​

۲ نوع دستگاه برای سنجش تراکم استخوان​​​​​​​

سنجش تراکم استخوان معمولا برای بررسی مهره‎های کمر، ستون فقرات، استخوان لگن، مفاصل ران‌ها، مچ دست، مچ پا و دیگر استخوان‎های بدن، انجام می‎شود.
همچنین این روش برای تشخیص میزان تراکم استخوان‎ها در افراد بسیار لاغر( BMI کمتر از ۱۹)، افرادی با وجود بیماری‎های مرتبط با استخوان مثل آرتروز، روماتیسم، پوکی استخوان و…. کاربرد دارد.
برای تصویربرداری این سنجش، از دو دستگاه استفاده می‌شود که بسته به ناحیه مورد نظر، رادیولوژیست تشخیص می‎دهد که کدام دستگاه را باید استفاده کرد.
۱. اسکنرهای محیطی
اسکنرهای محیطی ابعاد کوچکی دارند و برای ناحیه‎هایی از بدن مثل:
مچ دست، مچ پا و انگشتان کاربرد دارد. با استفاده از این دستگاه علت شکستگی و درد در انگشتان، میزان تراکم استخوان مچ دست و پا و پوکی استخوان در این ناحیه ها، بررسی می‎شود.
۲. اسکنرهای مرکزی
اسکنرهای مرکزی ابعاد بسیار بزرگتری نسبت به اسکنرهای محیطی دارند و این دستگاه برای تصویربرداری از ناحیه های مرکزی بدن مثل ستون فقرات و لگن کاربرد دارد.
برای اسکن استخوان‎های بدن با استفاده از این دستگاه، بیمار باید بر روی تخت مخصوص تصویربرداری بدون حرکت دراز بکشد.
پوزیشن قرارگیری بر روی تخت برای تصویربرداری از لگن و ستون فقرات را رادیولوژیست به شما خواهد گفت.​​​​​​​

۷ نکته قبل از سنجش تراکم استخوان​​​​​​​

یکسری نکات مهم قبل از انجام سنجش تراکم استخوان وجود دارد که رعایت این نکات برای بدست آمدن نتیجه دقیق، ضروریست.
نکات مهم قبل از تست تراکم استخوان، عبارتند از:
استفاده از مکمل‎های کلسیمی به مدت ۲۴ ساعت قبل از سنجش تراکم استخوان در کرج ممنوع است.
اگر قبل از تست تراکم استخوان ( یک هفته قبل) سی تی اسکن تزریقی انجام داده‎اید، بهتر است سنجش تراکم استخوان را به یک وقت دیگر موکول کنید؛ زیرا ماده کنتراست باعث اختلال در نتیجه تصویربرداری می‌شود.
حتما لباس آزاد و گشاد در زمان تست تراکم استخوان بر تن داشته باشید.
تمامی لوازمات فلزی را از خود دور کنید.
در زمان تصویربرداری کاملا بدون حرکت بمانید.
حتما به همراه اطلاعات و مدارک پزشکی خود به مرکز تصویربرداری پارس مراجعه کنید تا قبل از سنجش تراکم استخوان، تمامی سوابق بیماری شما بررسی شود.
اگر باردار هستید یا اقدام به بارداری داشته‌اید، حتما پیش از تصویربرداری به رادیولوژیست اطلاع دهید.

چه افرادی باید تست تراکم استخوان را انجام دهند؟​​​​​​​

سنجش تراکم استخوان در کرج توسط پزشک متخصص تجویز می‎شود و پزشک با بررسی سابقه بیماری وراثتی، سابقه شکستگی در بدن و …. سنجش تراکم استخوان برای بررسی میزان چگالی، سفتی استخوان‎ها و احتمال بروز پوکی استخوان و…. را تجویز می‎کند.
بطور کلی افرادی که در ادامه نام میبریم، به سنجش تراکم استخوان نیاز دارند:
افرادی که سابقه بیماری پوکی استخوان در خانواده دارند.
افرادی که سابقه شکستگی استخوان در نواحی مختلف بدن را دارند.
خانم‎هایی که دچار یائسگی زودرس شده‌اند.
افرادی که از درد کمر، لگن، انگشتان دست، مج پا، مچ دست و… رنج می‌برند.
افرادی که دارای اختلال تغییر شکل در استخوان بندی بدن هستند.
افرادی که دچار کاهش قد شده‌اند( خمیدگی ستون فقرات)
کودکان و بزرگسالانی که دچار اختلال ژنتیکی هستند.
افرادی که سابقه مصرف دخانیات و الکل بیش از یک سال دارند.
افرادی که سابقه استفاده از کورتون را دارند.
خانم‌های بالای ۵۰ سال
آقایان بالای ۶۵ سال

سنجش تراکم استخوان​​​​​​​