سونوگرافی های عمومی و تخصصی​​​​​​​

فیبرواسکن کبد​​​​​​​

فیبرواسکن کبد که نام دیگر آن الاستوگرافی است. روشی فوری، غیرتهاجمی، سرپایی و ارزان است که برای تخمین درجه آسیب های کبدی، پیشرفت و یا بهبود بیماریها و هپاتیت‌های مزمن به کار می رود. دستگاه فیبرواسکن با استفاده از امواج لرزشی ماورای صوت میزان سختی بافت کبد را اندازه‌گـــیری می‌کند.

 کبد یک عضو مهم بدن است که به عنوان یک فیلتر عمل می کند و سموم و فاکتور های مضر مواد غذایی را می گیرد و با کمک بخش های دیگر بدن این مواد در نهایت دفع می شوند. با همین توضیح کوتاه درباره عملکرد کبد متوجه شدید که کبد چه عضو مهمی است و اگر فردی فقط برای 24 ساعت کبدش از کار بیوفتد جان خود را از دست می دهد. کبد به دلایل مختلف ممکن است دچار آسیب شود و در عملکرد صحیح آن اختلال ایجاد شود و عوارضی مشهود یا نامشهود در بیمار ایجاد کند. ممکن است شما اخیرا به پزشک کبد مراجعه کرده باشید و پزشک با توجه معاینه بالینی شما و سوابق تان، عمل فیبرواسکن را تجویز کرده باشد. شما احتمالا مضطرب شده اید که فیبرواسکن چیست که باید به شما اطمینان خاطر بدهیم که فیبرواسکن کبد بدون درد و بیهوشی است. منتها بسیار مهم است که حتما در بهترین مرکز فیبرواسکن و توسط دکتر خوب انجام شود تا تشخیص صحیح صورت بگیرد.​​​​​​​

آمادگی های قبل از انجام فیبرواسکن یا الاستوگرافی کبد:​​​​​​​

به مدت 6 ساعت قبل از انجام فیبرو اسکن بیمار نباید غذا و مایعات مصرف کند و می بایست معده کاملا خالی باشد.
برای انجام فیبرواسکن بیمار باید لباس گشاد و راحت به تن داشته باشد.
در صورتی که بیمار دستور پزشک و سابقه انجام سونوگرافی کبد و آزمایش خون دارد، کلیه مدارک را هنگام مراجعه همراه داشته باشد​​​​​​​

روش انجام فیبرواسکن کبد​​​​​​​:

1. بیمار به پشت می‌خوابد، پزشک، پروب اولتراسوند را روی پوست بالای کبد قرار می‌دهد و شروع به بررسی و ارزیابی کبد می نماید.
2. تست فیبرواسکن حدود ده دقیقه طول می‌کشد و کمترین ناراحتی برای بیمار ایجاد نمی‌کند.
3. از زمان انجام فیبرواسکن تا تحویل گزارش آن حداکثر یک ساعت به طول می انجامد.
4. فیبرو اسکن بدون نیاز به بی حسی است.
5. بیمار نیازی به حضور همراه ندارد.
6. فیبرواسکن روشی سرپایی و بدون نیاز به بستری شدن است.​​​​​​​

سونوگرافی و الاستوگرافی پستان و تیرویید ​​​​​​​

ندول‌های تیروئید توده‌های شایعی هستند که معمولاً در سونوگرافی تیروئید دیده می‌شوند. به همین دلیل تشخیص توده‌های سرطانی از این ندول‌ها جزو اولویت‌هایی است که متخصص رادیولوژی را درگیر می‌نماید تا مشخص شود کدام ندول باید بیوپسی شود. وجود چند ویژگی مشکوک در توده‌های تیروئید می‌تواند باعث شود که دکتر رادیولوژی سرطان تیروئید را پیش بینی کند، از جمله:
هایپواکوژنیسیته بودن (به این معنی که بازتاب بیشتری در تصاویر وجود دارد، توده‌های سرطانی بافت سفت و جامد دارند و به همین دلیل بازگشت امواج صوتی از دستگاه سونوگرافی بر روی توده کمتر بوده و به همین دلیل سایه بیشتری نمایان می‌شود، در نتیجه توده‌ها تیره‌تر دیده می‌شوند)
وجود حاشیه اسپکولیت )piculated margin( (به این معنی که حاشیه نامنظم دارند)
میکروکلسیفیکیشن (دارای لکه‌های کوچکی از کلسیم) هستند​​​​​​​

الاستوگرافی تیروئید​​​​​​​

عملکرد الاستوگرافی تیروئید در تشخیص توده‌های سرطانی​​​​​​​

عملکرد تشخیصی درست می‌تواند در زمان کمتر و با هزینه کمتر و از طریق روش‌های کمتر تهاجمی به تشخیص توده‌های تیروئید بپردازد. تصویربرداری با کمک دستگاه الاستوگرافی می‌تواند دقت بالاتری را در نمایان کردن توده‌های پر خطر نسبت به توده‌های کم خطر داشته باشد و از انجام بیوپسی‌های بی مورد و تعداد تشخیص‌های نادرست کم کند.

در معاینات فیزیکی وجود توده‌های سفت و محکم می‌تواند علائمی برای وجود سرطان باشد ولیکن این‌گونه معاینات فیزیکی ذهنی و محدود به بیماران گواتر مولتی ندولار (گواتر با چندین ندول) و یا بیماران با وجود ندول‌های کوچک عمیق است. در حالی که الاستوگرافی می‌تواند ارزیابی عینی سفتی بافت را انجام دهد و احتمال وجود سرطان را تا درصد بالایی به درستی پیش بینی کند.
​​​​​​​
در حال حاضر دو نوع الاستوگرافی در معاینات بالینی به کار گرفته می‌شود، الاستوگرافی موجی برشی و الاستوگرافی کششی، که البته این نوع سونوگرافی در ترکیب با سونوگرافی معمول و در مقایسه تصاویر کاربرد تشخیصی دقیق‌تری را عنوان می‌کند.​​​​​​​

الاستوگرافی در سرطان سینه​​​​​​​

یکی از شایع‌ترین نوع سرطان در بین زنان سرطان سینه است که از عمده‌ترین علت‌های مرگ و میر در بین زنان محسوب می‌شود. آمار سرطان سینه در سال ۲۰۱۲ حدود ۱.۷ میلیون و بالغ بر ۵۰۰ هزار مرگ و میر در همان سال بوده است. از این رو پیدا کردن راهکاری برای تشخیص به موقع و درمان این نوع سرطان از اولویت‌های علوم و فنون پزشکی در نظر گرفته شد. در سال ۱۹۹۱ اولین ایده در به کارگیری الاستوگرافی در تشخیص سرطان پستان توسط Ophir و دوستان مطرح گردید و در سال ۱۹۹۷ تحقیقات نشان داد سونوگرافی الاستوگرافی می‌تواند به تشخیص ضایعات پستانی کمک کند و در سال ۲۰۰۳ اولین تجهیزات پزشکی در این مورد تولید و عرضه گردید.

سونوگرافی الاستوگرافی پستان نیز مانند الاستوگرافی تیروئید در واقع یک روش تصویربرداری غیر تهاجمی است که اطلاعاتی در مورد توده‌های موجود در سینه می‌دهد. این روش در مقایسه با سونوگرافی معمول اطلاعاتی اضافه بر سازمان در اختیار متخصص رادیولوژی می‌گذارد. در سونوگرافی معمولی بافت و شکل ظاهری قسمت مورد تست مشخص می‌شود ولیکن الاستوگرافی می‌تواند علاوه بر این اطلاعات، همان‌گونه که گفته شد سنجشی از سختی بافت سینه نیز مطرح نماید و یک مکمل تشخیصی در کنار سونو است. افزایش دقتی که در نتیجه قرارگیری این دو روش تصویربرداری ایجاد می‌شود باعث می‌شود تا درصد خطای پزشک در تشخیص توده‌ها بسیار کم شود.​​​​​​​

الاستوگرافی بر چه اساسی می‌تواند به تشخیص سرطان کمک کند؟​​​​​​​

به طور معمول سرطان و بافت‌های سرطانی به شکل یک بافت سفت (نواحی سفت) در بدن ظاهر می‌شوند. اگرچه توده‌های خوش خیم هم ممکن است در ظاهر سفت به نظر بیایند ولی به سفتی توده‌های سرطانی نیستند. این را در نظر بگیرید که بافت‌های سلولی بدن از یک سری بلوک‌های سلولی با ساختاری ماکروسکوپی و میکروسکوپی تشکیل شده‌اند. حال تشخیص این بافت‌ها با تغییراتی که در اثر آسیب به آن‌ها پیدا می‌کنند با کمک تکنیک لمس اگر نزدیک به سطح پوست بدن نباشند، بسیار سخت، مشکل و در مواردی غیر ممکن خواهد بود.​​​​​​​

بارداری و رشد جنین و داپلر بارداری​​​​​​​

سونوگرافی داپلر (Doppler Ultrasound) یک تکنیک پیشرفته در تصویربرداری پزشکی است که به وسیله آن می‌توان اطلاعات دقیقی درباره جریان خون در رگ ها و عروق بدن به دست آورد. این نوع سونوگرافی، برخلاف سونوگرافی های معمولی، توانایی اندازه‌گیری سرعت و جهت جریان خون را داراست که نقش حیاتی در تشخیص و مانیتورینگ بسیاری از بیماری‌ها ایفا می‌کند. یکی از کاربردهای اصلی سونوگرافی داپلر، بررسی ضربان قلب و جریان خون جنین در دوران بارداری است. این تکنیک به پزشکان امکان می‌دهد تا وضعیت رشد جنین و تامین خون و مواد مغذی لازم برای بافت‌های جنین را ارزیابی کنند، که به نوبه خود نقش مهمی در تضمین سلامت مادر و جنین دارد.
این روش غیرتهاجمی است و نیاز به هیچ گونه سوزن یا تزریق ندارد، که باعث راحتی بیشتر بیماران می‌شود. سونوگرافی داپلر با استفاده از امواج صوتی فرکانس بالا (اولتراسوند) که از سلول های خونی بازتاب می‌شود، تصاویر دقیقی از جریان خون ایجاد می‌کند. این تکنیک ترکیبی از فناوری های اولتراسونیک و اکو پالس است که امکان تولید تصاویر رنگی بر روی پس زمینه‌ای خاکستری از بافت ها را فراهم می‌کند، و به این ترتیب اطلاعات مفیدی را برای پزشکان فراهم می‌سازد.​​​​​​​

انواع سونوگرافی داپلر در بارداری​​​​​​​

سونوگرافی داپلر در بارداری به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که هر کدام نقش ویژه‌ای در ارزیابی و مانیتورینگ سلامت جنین و مادر دارند. این انواع شامل:
سونوی داپلر شریان رحمی: این نوع سونوگرافی برای بررسی جریان خون در شریان های رحمی استفاده می‌شود. تغییرات در جریان خون شریان های رحمی می‌تواند نشان دهنده مشکلاتی مانند پیش اکلامپسی یا نارسایی جفت باشد.

سونوی داپلر شریان ناف: این سونوگرافی برای ارزیابی جریان خون در شریان ناف جنین استفاده می‌شود. بررسی دقیق جریان خون در شریان ناف می‌تواند مشکلاتی مانند کاهش جریان خون و اکسیژن رسانی به جنین را تشخیص دهد.

کاردیوتوکوگرافی: این روش برای مانیتورینگ همزمان ضربان قلب جنین و انقباضات رحم مادر به کار می‌رود. این روش می‌تواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت سلامت جنین و فعالیت‌های رحمی مادر فراهم کند.

سونوی داپلر شریان مغز: این سونوگرافی برای ارزیابی جریان خون در شریان های مغزی جنین استفاده می‌شود. تغییرات در جریان خون مغزی می‌تواند نشان دهنده مشکلاتی مانند کم خونی جنین یا استرس جنینی باشد.

سونوی داپلر داکتوس ونوس: این نوع سونوگرافی برای بررسی جریان خون در داکتوس ونوس جنین استفاده می‌شود. این ورید مهم به دلیل نقش حیاتی اش در انتقال خون از جفت به قلب جنین مورد بررسی قرار می‌گیرد.

سونوگرافی داپلر برای چسبندگی جفت: این سونوگرافی برای بررسی چسبندگی جفت به دیواره رحم استفاده می‌شود. مشکلات چسبندگی جفت می‌تواند منجر به مشکلات جدی مانند جفت سرراهی یا پلاسنتا آکرتا شود.
​​​​​​​
سونوگرافی داپلر واژینال: این نوع سونوگرافی برای بررسی وضعیت جریان خون در نواحی نزدیک به سرویکس و رحم استفاده می‌شود. این روش به ویژه در اوایل بارداری یا در مواردی که نیاز به بررسی دقیق‌تر است، مفید است.
 ​​​​​​​

واژینال و بررسی اندومتریوز​​​​​​​

اندومتریوز بیماری زنانه‌ای است که در آن سلول‌هایی مشابه بافت داخلی رحم در نواحی خارج از رحم رشد می‌کنند. اگرچه اندومتریوز گاهی اوقات در سونوگرافی مشاهده می‌شود، اما تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی همیشگی نیست. اگر پزشک فکر کند که بیمار اندومتریوز دارد، جراحی لاپاراسکوپی تنها راه تشخیص قطعی آن است. سونوگرافی برای اندومتریوز  به پزشک کمک می‌کند تا بافت‌ و کیست‌های نشانه‌های اندومتریوز را شناسایی کند. اگر برای شما نیز سونوگرافی تجویز شده و به دنبال تفسیر آن هستید بهتر است با یک متخصص زنان مشورت کنید.​​​​​​​

تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی​​​​​​​

سونوگرافی‌ توده‌های بزرگی از بافت یا زخم‌هایی را نشان می‌دهد که نشانه های اندومتریوز هستند. سونوگرافی‌ها بیشتر برای شناسایی اندومتریوز در تخمدان‌ها به‌کار می‌رود؛ اما نمی‌تواند قطعات کوچک بافت را نشان دهد که رایج ترین نوع اندومتریوز هستند. درواقع تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چندان قطعی نیست و این آزمایش می‌تواند بافت اندومتریالی را نشان دهد که به کیست‌ها (اندومتریوم‌ها) تبدیل شده و بیشتر در تخمدان‌ها یافت می‌شود.
بافت اندومتریال که به عمق روده یا مثانه نفوذ کرده نیز از طریق سونوگرافی قابل تشخیص است. اما بافت‌های اندومتریوز سطحی کوچک‌تر از ۵ میلی‌متر در سونوگرافی دیده نمی‌شوند، که رایج ترین نوع اندومتریوز به‌شمار می‌آیند. موضوع مهم و پیچیده درباره تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی این است که حتی اگر سونوگرافی بافتی را نشان دهد که به آن تعلق ندارد، نمی‌توان به‌طور قطعی گفت که این اندومتریوز است. تنها راه مطمئن شدن، برداشتن بافت و آزمایش آن است که با عمل لاپاراسکوپی رحم انجام می‌گیرد.​​​​​​​

ضرورت انجام سونوگرافی آندومتریوز​​​​​​​

سونوگرافی‌ توده‌های بزرگی از بافت یا زخم‌هایی را نشان می‌دهد که نشانه های اندومتریوز هستند. سونوگرافی‌ها بیشتر برای شناسایی اندومتریوز در تخمدان‌ها به‌کار می‌رود؛ اما نمی‌تواند قطعات کوچک بافت را نشان دهد که رایج ترین نوع اندومتریوز هستند. درواقع تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی چندان قطعی نیست و این آزمایش می‌تواند بافت اندومتریالی را نشان دهد که به کیست‌ها (اندومتریوم‌ها) تبدیل شده و بیشتر در تخمدان‌ها یافت می‌شود.
بافت اندومتریال که به عمق روده یا مثانه نفوذ کرده نیز از طریق سونوگرافی قابل تشخیص است. اما بافت‌های اندومتریوز سطحی کوچک‌تر از ۵ میلی‌متر در سونوگرافی دیده نمی‌شوند، که رایج ترین نوع اندومتریوز به‌شمار می‌آیند. موضوع مهم و پیچیده درباره تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی این است که حتی اگر سونوگرافی بافتی را نشان دهد که به آن تعلق ندارد، نمی‌توان به‌طور قطعی گفت که این اندومتریوز است. تنها راه مطمئن شدن، برداشتن بافت و آزمایش آن است که با عمل لاپاراسکوپی رحم انجام می‌گیرد.

 تشخیص آندومتریوز با سونوگرافی واژینال​​​​​​​

تشخیص اندومتریوز با سونوگرافی واژینال یکی از روش‌های موثر تشخیص اندومتریوز در سونوگرافی است که تصاویر دقیقی از اندام‌های داخلی، به‌خصوص تخمدان‌ها و رحم به پزشک می‌دهد. یکی از مهم‌ترین مزایای سونوگرافی واژینال، ارائه تصاویر واضح‌تر از بافت‌های نرم است که به پزشک کمک می‌کند تا کیست‌ها و بافت‌های غیرطبیعی را شناسایی کند. همچنین، این روش توانایی شناسایی کیست های اندومتریال (اندومتریوم‌ها) و سایر ضایعات مرتبط با اندومتریوز را دارد.
با این حال، تشخیص آندومتریوز با سونوگرافی واژینال محدودیت‌هایی نیز دارد؛ چرا که این روش نمی‌تواند تمامی انواع اندومتریوز، به‌ویژه اندومتریوز سطحی یا ضایعات بسیار کوچک را شناسایی کند. به‌طور کلی، سونوگرافی واژینال ابزاری ارزشمند در تشخیص و مدیریت اندومتریوز است که به شناسایی سریع‌تر و موثرتر این بیماری کمک می‌کند.​​​​​​​